شهرستان بابلسر
بابلسر شهری است در استان مازندران.بابلسر با مساحت ۱۳۵۰ هکتار در مصب
رودخانه بابلرود و در کرانه جنوبی دریای خزر و در ۵۲ درجه و ۳۹ دقیقه و ۳۰ ثانیه طول
جغرافیایی و ۳۶ درجه و ۴۳ .دقیقه عرض جغرافیایی قرار دارد
ناهمواریهای بابلسر
از نظر توپو گرافی
بابلسر تماما در بخش جلگه ای و در موقعیت ساحلی قرار دارد و به لحاظ ناهمواری عوارض
برجسته توپو گرافیک در آن مشاهده نمی شود. تقریباً مسطح بوده و با شیب ملایمی از طرف
رشته کوههای البرز به سوی دریای مازندران امتداد دارد. ارتفاع شهر هفت متر بالاتر
از سطح دریای مازندران و 21 متر پایین تر از سطح دریاهای آزاد قرار دارد. سطح شهرستان
بابلسر را دشت فرا گرفته است و بجز ناحیه ساحلی و اراضی مجاور رودخانه بابلرود سایر
اراضی شهرستان دارای شیب 1 تا 3 درصد است.
نام
نام قدیم
آن مشهدسر بودهاست.به قولی این نام از آن رو بر این شهر نهاده شده بود که مردم ناحیه
غرب مازندران کنونی برای سفر به مشهد مقدس از این شهر سوار بر کشتی شده و
به شرق دریای خزر میرفتند و از آنجا مسیر خود را
از راه خشکی به مشهد مقدس ادامه میدادند. قول دیگر آن است که ازآنجا که مدفن سر مبارک
امامزاده ابراهیم در این شهر میباشد این نام بر آن نهاده شدهاست. یعنی محل شهادت
سر.بدن ایشان در آمل مدفون است.
دانشگاهها
·
سازمان مرکزی دانشگاه مازندران
به همراه دانشکدههای علوم انسانی و اجتماعی وهنرومعماری و علوم پایه در این شهر قرار
دارد.
گردشگری
·
ساختمان سازمان مرکزی دانشگاه مازندران
یکی از قدیمیترین (و تا چند سال گذشته بلندترین) ساختمانهای این شهر است که در زمانهای
گذشته بهعنوان استراحتگاه تابستانی رضاشاه و محمدرضاشاه پهلوی مورد استفاده قرار
میگرفتهاست.
·
رودخانه بابلرود از میان
شهر بابلسر میگذرد. وجود این رودخانه یکی از دلایل جذابیت این شهر در بین شهرهای ماندران
برای گردشگران و حتی خود مازندرانیها است. چرا که هیچکدام از رودهای جاری در استان
مازندران امکانات رفاهی مشابه بابلرود در بابلسر (مانند قایقهای تفریحی و...) ندارند.
این رود یکی از رودخانههای مهم کشور
است که از ارتفاعات البرز در جنوب شهر بابل سر چشمه گرفته و در شهرستان بابلسر به دریا
میریزد و شهر بابلسر را به دو قسمت شرقی و غربی تقسیم میکند.
آرامش رود در محل اتصال به دریا آرامشی
را به آب بخشیده و همگام با جزر و مد دریا آب آن را نیز دارای سطح ارتفاع متغیر میباشد.
دو پل زیبای تاریخی نیز دو طرف شهر را به هم متصل میکند. در حال حاضر پارکهای اطراف
رود و اسکلههای قایقهای مختلف در دو طرف آن در روزهای تعطیل سال میلیونها گردشگر
را به خود جذب مینماید رودخانه بابلرود در بابلسر به خاطر شرائط ویژه طبیعی و مجاورت
با تفریحگاهها، اقامتگاهها و اماکن پذیرائی بسیار مناسب برای برنامه ریزی برای ساخت
اسکلههای تفرحی برای قایقهای تندرو و مساعد است. کرانههای زیبای بابلرود در بابلسر
با درختان سر به فلک کشیده جلوه بی نظیری را در تمام طول سال به نمایش گذارد. علاوه
بر استفاده تفریگاهی این رود برای ورزشهای آبی نظیر اسکی روی آب و قایقرانی در کلاسهای
مختلف نیز مناسب میباشد.
یکی از مکانهای مهم گردشگری در بابلسر،اسکله
ساحلی آن است. که هر ساله تعداد زیادی از مسافران را به خاطر زیبایی بی نظیرش؛ آنها
را به طرف خود جذب میکند.البته این اسکله جنبه تجاری ندارد و بیشتر به عنوان یکی از
مکانهای گردشگری مورد استقبال قرار میگیرد. همچنین در مقابل این اسکله،از سنگهایی
به عنوان موج شکن بهره گرفته شدهاست که در نوع خود بسیار زیبا میباشد. یکی از دلایل
بهره گیری از این موج شکنها، جلوگیری از نفوذ آب در قسمتی از منطقه و پارک نزدیک آن
میباشد. از نکات قابل توجه در شهر بابلسر، پل اصلی آن مشهور به پل فلزی است. این پل
که از دور دست جلوه زیبایی به شهر بخشیدهاست، یکی از اتصالات مهم بین مشرق ومغرب بابلسر
است. این پل در سال ۱۳۱۳ با کسب اجاره از آقای سید مصطفی صالحی،و به دست آلمانها به
احداث رسیدهاست.
فهرست آثار تاریخی شهرستان بابلسر
ردیف نام
اثر قدمت موقعیت ۱ بقعه امامزاده ابراهیم ۸۴۱ هـ . ق انتهای خیابان امامزاده ۲ بقعه
بی بی رقیه(بی بی سر روضه) ۸۹۳ هـ . ق جنوب شرقی امامزاده ابراهیم ۳ ساختمان فرماندهی
نیروی انتظامی(شهربانی قدیم) ۱۳۱۰هـ . ش میدان بسیج ۴ ساختمان شبکه بهداشت و درمان
و آموزش پزشکی(بهداری) ۱۳۱۱هـ . ش میدان بسیج ۵ مجموعه بناهای میدان گل با معماری یکرنگ
یکدست مشابه ۱۳۱۰هـ . ش میدان گل ۶ میدانهای گل و بسیج دوره رضاخان خیابان امام ۷
سازمان مرکزی دانشگاه مازندران ۱۳۱۸هـ . ش نبشتقاطعخیابان و خیابانطالقانی ۸ پل
معلق اول بابلرود ۱۳۱۳هـ . ش تقاطع بابلرود و خیابانپاسداران ۹ پل پیاده رو ۱۳۲۸هـ
. ش واقع بر روی بابلرود ۱۰ شهرداری بابلسر ۱۳۰۴هـ . ش خیابان طالقانی ۱۱ بنای گمرک
بابلسر قدمت ۷۰ساله خیابان طالقانی ۱۲ انبارهای داخل حیاط گمرک قدمت ۱۵۰ ساله خیابان
طالقانی ۱۳ سر در ورودی چوبی باقیمانده از مهمانخانه پانسیون پانیاس قدمت ۱۵۰ ساله
خیابان طالقانی تفریحگاه بابلرود مقابل پارک ۱۴ بنای رستوران فانوس بار ۱۳۲۹هـ . ش
میدان شیلات ۱۵ هتل- کازینوی قدیم بیمارستان شهیدرجایی، درحالحاضردراختیار شهرداری
۱۳۲۹هـ . ش انتهای خیابان شریعتی- میدان شیلات ۱۶ اداره آبوهواشناسی (بهرهبرداری
تحتهمین نام ۱۳۲۸هـ .شتاکنون) ۱۳۱۳هـ . ش خیابانپاسداران- همجوار بابلرود و پل
معلق ۱۷ ساختمانهای اداره جهاد کشاورزی (کارخانه پنبه پاک کنی) ۱۳۱۳هـ . ش خیابان امام
۱۸ اداره پست و تلگراف و تلفن قدیم و ساختمانهای مشابه درهمین خیابان ۱۳۱۳هـ . ش خیابان
پاسداران مقابل دانشگاه ۱۹ بناهای واقع در خیابان فلسطین (دادگستری و...) ۱۳۲۰هـ .
ش خیابان فلسطین ۲۰ مجموعه تپههای باستانی میربازار اراضی میربازار
21 مجموعه بازار قدیمی شهر بابلسر که
در سه مرحله توسعه داده شده است و تا کنون به عنوان محل مهم تامین نیازهای شهروندان
به فعالیت خود ادامه داده است.
مشخصات شهرستان
شهرستان
بابلسر با وسعت حدود 7/345 کیلومتر مربع معادل 4/1 درصد مساحت استان را به خود اختصاص
داده است . این شهرستان در قسمت مرکزی استان قرار گرفته و از شمال به دریای خزر ، از
جنوب به شهرستان بابل ، از شرق به شهرستان جویبار و از غرب به شهرستان محمودآباد محدود
شده است . این شهرستان دارای 4 مرکز شهری ، 4 بخش ، 8 دهستان و 93 آبادی دارای سکنه
است .
این شهرستان از جمله مناطق استان مازندران است که فاقد مناطق
مرتفع کوهپایه و کوهستانی است و تمام وسعت آن به صورت اراضی جلگه ای و دشتی نمایان
است .
رودخانه های
سجاد رود ، بابلرود و کلارود که در شهرستان بابل جاری است در نزدیکی پل محمدحسن خان
بابل به هم پیوسته و همراه با رود تلار در شهرستان بابلسر به دریای خزر میریزد .
نام قدیمی بابلسر ((مشهدسر)) است که بنا به اعتقاد قدما انتخاب
این نام بدان جهت است که سر امامزاده ابراهیم (علیه السلام) ، برادر حضرت امام رضا
(علیه السلام) در آنجا مدفون شده است . به واسطه آثار قدیمی موجود می توان به قدمت
تاریخی شهر پی برد ، بنای امامزاده ابراهیم(علیه السلام) با چارچوب منقوش می باشد که
قدیمی ترین آنها مربوط به 841 هجری قمری است . در سال 1311 با شروع تحول در شئون مختلف
کشور ، مشهدسر نیز به بابلسر تغییر نام یافت و به سرعت رو به آبادانی نهاد و خیابان
بندی، ساختمان سازی جدید و مدرن و ایجاد پل معلق فلزی و سد بندی دو طرف رودخانه بابلرود
كه از وسط شهر میگذرد، آسفالت خیابانها، ساختمان شهرداری و شهربانی، اداره پست و تلگراف
و ساختمان هتل بزرگ (دانشگاه مازندران فعلی) و ... انجام گرفت.
جمعیت شهرستان بابلسر
در سال 1375 حدود 155265 نفر بوده که با توجه به برآورد این رقم در سال
1383 به 178388 نفر رسیده است . تغییرات جمعیت در سال 1383 نسبت به سال 1375 ، برابر
9/14 درصد بوده است . همچنین در سال 1383 از تعداد کل جمعیت شهرستان 3/47 درصد آن را
جمعیت روستایی تشکیل داده بودند .
این شهرستان یکی از شهرستانهای شهیدپرور استان مازندران بوده
که با داشتن 688 شهید ، 2027 جانباز و 121 آزاده نقش موثری در جنگ تحمیلی داشته است
.
در کتاب راهنمای بابلسر می خوانیم : ((شهر زیبای بابلسر در
گذشته مشهدسر نام داشته است . اطلاع دقیقی از این شهر در دست نیست ولی روایت مقرون
به حقیقت که مورد تایید منتقدین هم می باشد بدین قرار است که در نهصد سال قبل چندین
خانواده معروف مازندرانی که در آن زمان مسیر مشهرسر غیر از مسیر فعلی بوده است از آبادی
پازوار که زادگاه امیر پازواری بود جهت ماهیگیری و سکونت به این منطقه آمدند. ))
ملاجان منجم درسفرش به همراه شاه عباس اول در سال 1016 ه.ق
به مازندران اینگونه می گوید: (( کشتی ها از کوچک و بزرگ در میان دریا و رودخانه بسیار
بود و انتظار می کشیدند ، عجب جایی منزه و باصفا و کنار دریا و چمن های سبز و ...))
ناصرالدین شاه در سفرنامه خود در سال 1249 ه.ش به مازندران
می گوید : (( در مشهدسر پل چوبی بسیار طویلی برروی بابلرود بسته اند که وی نیز روی
آن گذشته است و از کاروانسرایی سخن می گوید که به دستور وی آنجا ساخته بودند و می گوید
که بعضی از تجار روس در کاروانسرا منزل دارند که با ساری و بارفروش و شاهرود تجارت
میکنند. ))
شهرستان بابلسر در مدار معتدل گرم قرار گرفته و روش ضریب اعتدال این شهرستان بسیار
معتدل است که دارای بادهای محلی به نامهای دشت وا ، گله وا ، خزری ، بادسام ، کوسری
وا، دشت واستریک ، گله واستریک ، جعفر قاسمی و یا استرآبادی وا ، صورت وز و آفتاب شو
می باشد .